siteΤη Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2013 στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) και η Αντιπροσωπεία στην Ελλάδα του Ιδρύματος Friedrich Ebert διοργάνωσαν ανοικτή συζήτηση με θέμα: «Είναι όλα μόνο ένα όραμα; Μια κοινωνική και δημοκρατική Ευρώπη των πολιτών». Την εκδήλωση μπορείτε να παρακολουθήσετε σε μαγνητοσκόπηση εδώ.

Κύρια ομιλήτρια ήταν η Υπουργός Ομοσπονδιακών Υποθέσεων, Ευρώπης και Μέσων Ενημέρωσης του Ομοσπονδιακού Κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Δρ. Angelica SchwallDüren.  Εισηγήσεις πραγματοποίησαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Δημήτρης Κούρκουλας, o τέως Υπουργός, Καθηγητής Τάσος Γιαννίτσης και το μέλος Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ Καθηγητής Γεώργιος Παγουλάτος. 

Η Δρ. Angelica SchwallDüren στην ομιλία της επισήμανε ότι κατευθυντηρία γραμμή της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης θα πρέπει να είναι μια πιο κοινωνική και δημοκρατική Ευρώπη με κυρίαρχες τις έννοιες της αλληλεγγύης και της δημοκρατικής συγκρότησης. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει δυνατό εάν δεν υπάρξουν τολμηρές πολιτικές αποφάσεις.  Εξέφρασε την ανησυχία της για τα πολυεπίπεδα φαινόμενα διαίρεσης που παρατηρούνται στην Ευρώπη, όπως μεταξύ Βορρά-Νότου καθώς και στο εσωτερικό των χωρών της ΕΕ, χωρίς η Γερμανία να αποτελεί εξαίρεση. Για την διαμόρφωση ενός Ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτος θεώρησε σκόπιμη την θέσπιση ενός Ευρωπαϊκού συμφώνου το οποίο, λαμβάνοντας υπόψη τα διαφορετικά οικονομικά μεγέθη της κάθε χώρας,  θα οδηγούσε στην περαιτέρω προώθηση στόχων κοινωνικής πολιτικής και στη θέσπιση ελάχιστων προδιαγραφών κοινωνικής προστασίας σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, χωρίς όμως να υποκαθίστανται τα εθνικά προγράμματα κοινωνικής πολιτικής. Επιπλέον κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσαν να αποτελέσουν η θέσπιση ενός ελάχιστου φορολογικού συντελεστή, δικαιοσύνη στην κατανομή του πλούτου μεταξύ των χωρών-μελών, ελάχιστη φορολόγηση των μεγάλων περιουσιών, καθώς επίσης και το να δοθεί τέλος στην φοροαποφυγή των πλουσίων και στους φορολογικούς παραδείσους. Ακόμα, το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο θα πρέπει να συμμετάσχει περισσότερο στις αποφάσεις της ευρωζώνης και να συμμετέχει στον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής. Τέλος, ανέφερε ότι κακώς μπαίνει το δίλλημα: “κοινωνική συνοχή ή παραγωγική κοινωνία” καθώς η κοινωνική συνοχή  αποτελεί βασικό παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης.

O κ. Δημήτρης Κούρκουλας μίλησε για την πρόκληση της οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει η Ευρώπη σήμερα και τόνισε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Μοντέλο όχι μόνο δεν είναι ασύμβατο με την αποτελεσματική αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης, αλλά η ενίσχυσή του αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την υπέρβαση της. Η διαμόρφωση των κοινωνικών πολιτικών στη σημερινή Ευρώπη είναι ανάγκη να στηριχθεί σε ένα νέο πλαίσιο οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής για την παροχή κινήτρων ένταξης των πολιτών στην παραγωγική και πολιτική διαδικασία. Ο ρόλος του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου δεν είναι μόνο να προστατεύει τους αδύναμους, αλλά να διασφαλίζει ενεργούς κοινωνικούς ρόλους για όλους τους πολίτες. Το όραμα μιας κοινωνικά συνεκτικής Ευρώπης είναι αλληλένδετο με μια ισχυρή δημοκρατική Ευρώπη. Αναφερόμενος στις Ευρωεκλογές του 2014 ανέφερε ότι αποτελούν πρόκληση και ευκαιρία για τους πολίτες της ΕΕ να εκφράσουν τη γνώμη τους και τις ανησυχίες τους όσον αφορά στις υπό διαμόρφωση προτάσεις για μία Ευρώπη με ακόμη ισχυρότερη πολιτική και οικονομική συνεργασία. Ολοκληρώνοντας, ανέφερε ότι οι θεσμοί της Ένωσης πρέπει να καταστούν περισσότερο «φιλικοί» στον απλό πολίτη, δημιουργώντας την αίσθηση ότι δεν πρόκειται για ένα απόμακρο γραφειοκρατικό οργανισμό, αλλά για ένα «εργαλείο», το οποίο ανήκει στους λαούς της Ευρώπης και εργάζεται για το κοινό καλό.

O κ. Τάσος Γιαννίτσης έθεσε τα ερωτήματα: α) Πώς έφτασε η ΕΕ ως εδώ και β) Πού πηγαίνει η ΕΕ. Αναζήτησε τις αιτίες της κρίσης στην Ευρώπη σε συστημικούς παράγοντες και σε πολιτικές οι οποίες μπορεί να τραβούσαν την ΕΕ προς τα εμπρός αλλά ταυτόχρονα δημιουργούσαν και πολλά προβλήματα. Ακόμα αναφέρθηκε στην αποτυχία των κομμάτων εξουσίας και την ταυτόχρονη άνοδο ευρωσκεπτιστικών δυνάμεων, στον αρνητισμό ευρύτερων κοινωνικών τμημάτων διότι κλήθηκαν να στηρίξουν χώρες που βρίσκονταν σε κρίση και σε ένα έλλειμμα δημοκρατίας στις διαδικασίες της ΕΕ. Έθεσε τέσσερις βασικές προϋποθέσεις για μια επιτυχημένη Ευρώπη: 1) Ισχυρή γεωπολιτική παρουσία της Ευρώπης 2) Οικονομικά αποτελέσματα τέτοια ώστε να διασφαλίζεται το κράτος ευημερίας με ταυτόχρονη σύγκλιση μεταξύ των κρατών 3) Δημοκρατία, 4) Ανοιχτός ορίζοντας στον πνευματικό χώρο, στον πολιτισμό και την επιστήμη.

Ο κ. Γεώργιος Παγουλάτος παρατήρησε ότι πολύ μεγάλο μέρος νέων ανθρώπων δεν έχει συνδέσει την Ευρώπη με κάποιο όραμα, αλλά αποκλειστικά με την κρίση και τις επιπτώσεις της. Μεγάλο τμήμα πληθυσμού χρεώνει στην Ευρώπη την κρίση ενώ το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης έχουν οι εθνικές κυβερνήσεις. Αξιοσημείωτο είναι ότι δεν έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα για την αποφυγή της επόμενης κρίσης αλλά ακόμα και για την διαχείριση της υπάρχουσας. Υπάρχει πρόβλημα σχετικά με τη συνοχή και την κοινωνική δικαιοσύνη αφού πολύ σπάνια οι πραγματικές ενέργειες αντιστοιχούν στις πολιτικές διακηρύξεις. Υπάρχει ο οδικός χάρτης και είναι καταγεγραμμένα τα αναγκαία βήματα ώστε να προχωρήσει η ενοποίηση της ΕΕ. Ωστόσο ο χρόνος τελειώνει για ορισμένες χώρες και δεν θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι τις Ευρωεκλογές για να προχωρήσουμε σε αυτές τις κινήσεις. Οι συνθήκες επιβάλουν άμεσες ευρωπαϊκές δράσεις μέσω ενός πλαισίου συντονισμένης αντιμετώπισης της κρίσης και λειτουργίας της Ευρώπης ως ενιαίας οικονομίας. Οι δράσεις χρειάζεται να στοχεύουν στη δημοσιονομική και τραπεζική ενοποίηση, το συντονισμό δημοσιονομικών, οικονομικών, εργασιακών και φορολογικών πολιτικών και τέλος την πολιτική ενοποίηση.