Ερευνητική Έδρα Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη

Το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη στηρίζει μια Ερευνητική Έδρα στο ΕΛΙΑΜΕΠ από τον Οκτώβριο 2017. Η επιχορήγηση του Ιδρύματος Λεβέντη χρηματοδοτεί έρευνα πάνω σε θέματα ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής, με ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον, στο πλαίσιο του πρώην ΠαρατηρητηρίουΕλληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας, που εν τω μεταξύ μετονομάστηκε σε Πρόγραμμα Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας.

Τον Οκτώβριο του 2021 ο Μάνος Ματσαγγάνης, Καθηγητής Δημόσιας Οικονομικής στο Πολυτεχνείο του Μιλάνου, και Κύριος Ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ, διαδέχθηκε τον Δημήτρη Κατσίκα ως επικεφαλής του Προγράμματος Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας. Από τον Οκτώβριο του 2023, το Ίδρυμα Λεβέντη αποτελεί τη μοναδική πηγή βασικής χρηματοδότησης του Προγράμματος Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Οικονομίας.

Πριν δύο χρόνια, το πρόγραμμα ξεκίνησε την ανάθεση, την παραγωγή και τη διάδοση μιας νέας σειράς ενημερωτικών κειμένων πολιτικής (policy brief) που πραγματεύονταικομβικά ζητήματα της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης, και τις επιπτώσεις τους στην ελληνική οικονομία. Υπό την καθοδήγηση του Επικεφαλής του Προγράμματος, εμπειρογνώμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, κατά προτίμηση νεότεροι ή/και γυναίκες επιστήμονες, καλούνται να συντάξουν ένα συνοπτικό κείμενο πολιτικής στον τομέα της ειδικότητάς τους.

Σκοπός της νέας σειράς Κειμένων Ενημέρωσης Ευρωπαϊκής Οικονομίας είναι η καλύτερη κατανόηση κρίσιμων οικονομικών ζητημάτων εκ μέρους της κοινής γνώμης, με έμφαση τόσο στους κινδύνους όσο και στις ευκαιρίες για την Ελλάδα, καθώς και η συμβολή στη δημόσια συζήτηση για την αναζήτηση λύσεων για την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Τέσσερα Κείμενα Ενημέρωσης Ευρωπαϊκής Οικονομίας ετοιμάζονται καθε χρόνο. Ακολουθεί πλήρης κατάλογος.

Κείμενα Ενημέρωσης Ευρωπαϊκής Οικονομίας 2023-2024

1. «Ο Πράσινος Μετασχηματισμός της Ευρώπης: προκλήσεις, ευκαιρίες και η πορεία προς τα εμπρός»” από τους Φοίβη Κουντούρη, Κωνσταντίνο Δέλλη και Άγγελο Πλατανιώτη (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
2. «Αξιοποιώντας τη νέα βιομηχανική πολιτική της ΕΕ στην αναδιαμόρφωση του παραγωγικού μοντέλου της Ελλάδας» από τους Άγγελο Τσακανίκα και Πέτρο Δήμα (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)
3. «Η ευρωπαϊκή πολιτική για τη μετανάστευση: Πρόσφατες εξελίξεις και μελλοντικές προοπτικές» από την Ευγενία Βέλλα (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
4. «Η Κοινή Γεωργική Πολιτική μεταξύ σφύρας και άκμονος: νέες προκλήσεις και αβέβαιες προοπτικές» από τον Τάσο Χανιώτη (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως το 2022)

Κείμενα Ενημέρωσης Ευρωπαϊκής Οικονομίας 2024-2025

5. «Εκθέσεις Λέτα και Ντράγκι: Μονόδρομος μετ’ εμποδίων» από τον Αλέκο Κρητικό (πρώην Ευρωπαϊκή Επιτροπή)
6. «Η Επιστροφή του Νεο(Προστατευτισμού): Η Πολιτική Τραμπ και οι Επιπτώσεις της» από τους Σπύρο Μπλαβούκο, Παναγιώτη Κωνσταντίνου και Παναγιώτα Παγώνη (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
7. «Οι νέες πολιτικές της ΕΕ για την ευρωπαϊκή άμυνα και η επίδρασή τους στην εξέλιξη της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας» από τον Αντώνη Καμάρα (ΕΛΙΑΜΕΠ)
8. “Το στεγαστικό πρόβλημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα: Βασικές συνιστώσες και πολιτικές αντιμετώπισης” από τον Θωμά Μαλούτα (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) και τη Δήμητρα Σιατίτσα (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών/ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο).

Συνοδευτικές δράσεις

Για την αποτελεσματική διάδοση της σειράς, κάθε έκδοση συνοδεύεται από:

(α) ένα κλειστό σεμινάριο με τη συμμετοχή των συντακτών του Κειμένου, κυβερνητικών αξιωματούχων, εμπειρογνωμόνων από τις επιχειρήσεις, τους κοινωνικούς εταίρους, την κοινωνία των πολιτών, την ακαδημαϊκή κοινότητα, την πολιτική, τους διεθνείς οργανισμούς, τη δημόσια διοίκηση, και τα μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με τους κανόνες του Chatham House,

(β) ένα podcast με τη μορφή συνέντευξης με τους συντάκτες του Κειμένου, που απευθύνεται σε ελληνόφωνο κοινό,

(γ) ένα διαδικτυακό σεμινάριο (webinar), με τους συντάκτες του Κειμένου και άλλους ομιλητές από την Ελλάδα, την Ευρώπη και άλλες χώρες, που απευθύνεται στο διεθνές κοινό.

2022 – 2023

Η Χρύσα Παπαλεξάτου έγινε η επόμενη Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια της Ερευνητικής Έδρας Α.Γ. Λεβέντη στο ΕΛΙΑΜΕΠ για την περίοδο 2022-2023. Η κ. Παπαλεξάτου εκπόνησε τη διδακτορική διατριβή της στο London School of Economics, και το μεταπτυχιακό δίπλωμά της στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Η έρευνά της επικεντρώθηκε σε θέματα ευρωπαϊκής πολιτικής οικονομίας, οικονομικής ανισότητας, νομισματικής ολοκλήρωσης, τραπεζικού τομέα, στέγασης και δημόσιας πολιτικής. Κατά τη διάρκεια της Μεταδιδακτορικής Ερευνητικής Υποτροφίας Α. Γ. Λεβέντη, η κ. Παπαλεξάτου δημοσίευσε άρθρα στον Τύπο και ερευνητικά σημειώματα για διάφορα θέματα, ενώ εργάστηκε σε ένα κείμενο πολιτικής που διερευνά την ανάπτυξη και τη συμβολή των υπηρεσιών παιδικής φροντίδας στην Ελλάδα και την ΕΕ. Σήμερα η κ. Παπαλεξάτου είναι Επισκέπτρια Ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο του LSE, και συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.

2021 – 2022

Το 2021-2022, για τη θέση του μεταδιδακτορικού υποτρόφου της Ερευνητικής  Έδρας Α.Γ. Λεβέντη στο ΕΛΙΑΜΕΠ επιλέχθηκε ο Γεώργιος Μανάλης. Ο κ. Μανάλης κατέχει διδακτορικό τίτλο από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο στη Φλωρεντίας, καθώς και μεταπτυχιακά διπλώματα από το London School of Economics and Political Science και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η έρευνα του κ. Μανάλη εξειδικεύεται σε θέματα μακροοικονομικής ανάλυσης και ποσοτικών μεθόδων, όπως εἰναι η επίπτωση των θεσμικών αλλαγών στην οικονομία των αναπτυσσόμενων χωρών, καθώς και τα προβλήματα πολιτικής οικονομίας στην Ευρωζώνη. Κατά τη διάρκεια της υποτροφίας του στην Έδρα Α. Γ. Λεβέντη, ο κ. Μανάλης εξέτασε μεταξύ άλλων τη συμβουλή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας με κοινωνική συνοχή. Σήμερα ο Γεώργιος Μανάλης είναι Ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Εδιμβούργου, και συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.

2020 – 2021

Το 2020-2021, σύμφωνα με τον νέο τρόπο λειτουργίας της Έδρας, προκηρύχθηκε θέση μεταδιδακτορικού ερευνητή. Πρώτος μεταδιδακτορικός υπότροφος της Ερευνητικής  Έδρας Α.Γ. Λεβέντη στο ΕΛΙΑΜΕΠ έγινε ο Απόστολος Φασιανός. Ο κ. Φασιανός είναι κάτοχος διδακτορικού τίτλου στα Οικονομικά από το Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, MSc στην Οικονομική Ανάπτυξη από το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, και MPhil στην Οικονομική Θεωρία από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Προηγουμένως είχε εργαστεί ως οικονομολόγος στο Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του ελληνικού Υπουργείου Οικονομικών, και στη Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της ιρλανδικής Κεντρικής Τράπεζας. Είχε επίσης συμμετάσχει σε ερευνητικά έργα της Τράπεζας της Αγγλίας και της Κεντρικής Τράπεζας της Νέας Ζηλανδίας. Κατά τη διάρκεια της υποτροφίας του στην Έδρα Α. Γ. Λεβέντη, ο κ. Φασιανός εξέτασε τη σχέση μεταξύ νομισματικής πολιτικής και εισοδηματικών ανισοτήτων χρησιμοποιώντας μια διακρατική προσέγγιση. Σήμερα ο Απόστολος Φασιανός είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

2019 – 2020

Το 2019-2020, η Έδρα ανέθεσε μελέτη με τίτλο: «Εξωστρέφεια, Εξαγωγές των Επιχειρήσεων και Μισθολογικό Περιβάλλον στην Ελληνική Οικονομία» στους Καθηγητές του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών Μαργαρίτα Κατσίμη, Σαράντη Καλυβίτη, και Θωμά Μούτο. Η Θεώνη Κακουλίδου, υποψήφια διδάκτωρ στο ίδιο Τμήμα, συνυπέγραψε τη μελέτη. Στόχος της μελέτης (που είναι διαθέσιμη εδώ) ήταν η ανάλυση του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος των ελληνικών επιχειρήσεων, χρησιμοποιώντας δεδομένα από εξαγωγικές εταιρείες. Τονίστηκε ιδιαίτερα η επίδραση των παραγόντων που διαμορφώνουν τη συμπεριφορά των εταιρειών αυτών, χρησιμοποιώντας ως μελέτη περίπτωσης τη μείωση του κατώτατου μισθού (Φεβρουάριος 2012). Τη θέση Ερευνητικού Βοηθού κατέλαβε η Δήμητρα Τσίγκου, υποψήφια διδάκτωρ στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο τίτλος της διδακτορικής διατριβής της ήταν: “Ο Ρόλος της Γερμανίας και της Γαλλίας στην Ευρωζώνη: Συγκριτική Προσέγγιση“.

2018 – 2019

Το 2018-2019, η Έδρα χρηματοδότησε τη μελέτη: «Διαρθρωτικές αλλαγές στο πεδίο της δημοσιονομικής πολιτικής στα χρόνια της κρίσης: Θεσμικό πλαίσιο και οικονομικά αποτελέσματα» που συντόνισε ο Πάνος Τσακλόγλου, Καθηγητής του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στη συγγραφή της μελέτης, την οποία θα βρείτε εδώ, συνέβαλε η Μαριάνθη Αναστασάτου, οικονομολόγος στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Από 1 Οκτωβρίου 2018 έως 15 Φεβρουαρίου 2019, τη θέση του βοηθού ερευνητή κατείχε ο Ζήσης Μανούζας, υποψήφιος διδάκτωρ του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο τίτλος της διδακτορικής διατριβής του κ. Μανούζα ήταν: «Κοινωνική ανοχή της δημοσιονομικής λιτότητας στις χώρες της Ευρωζώνης: Εξηγήσεις της πολιτικής οικονομίας».

Από τις 15 Φεβρουαρίου 2019, τη θέση βοηθού ερευνητή κατέλαβε η Πέρη Μπαζώτη, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Πολιτική από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με ερευνητική εμπειρία στην κρίση της Ευρωζώνης. Η κ. Μπαζώτη εκπόνησε μελέτη με τίτλο: «Εκπαίδευση και μισθολογικές ανισότητες στην Ελλάδα: πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και οι επιδράσεις της στο εισόδημα», την οποία θα βρείτε διαθέσιμη στα αγγλικά εδώ. 

2017 – 2018

Το 2017-2018, η μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την Έδρα είχε τίτλο «Μεταρρυθμίσεις στη Δημόσια Διοίκηση στη διάρκεια της κρίσης: Επισκόπηση, Περιγραφή, Αποτίμηση». Η έρευνα ανέλυσε τις μεταρρυθμίσεις στη Δημόσια Διοίκηση που προωθήθηκαν στο πλαίσιο των Προγραμμάτων Οικονομικής Προσαρμογής. Σκοπός της μελέτης ήταν η αξιολόγηση των επιπτώσεων των μεταρρυθμίσεων, καθώς και των εμποδίων που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της υλοποίησης. Τη μελέτη συντόνισε η Καθηγήτρια του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Καλλιόπη Σπανού. Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν οι Χρήστος Ιωάννου,  Μαντώ Λαμπροπούλου, Ευαγγελία Μπαλλά, και Δημήτρης Οικονόμου. Μπορείτε να βρείτε τη σύνοψη των βασικών ευρημάτων και συμπερασμάτων της έκθεσης εδώ, ενώ η μετάφρασή της στα αγγλικά είναι διαθέσιμη εδώ. Η πλήρης μελέτη είναι διαθέσιμη εδώ.

Τη θέση βοηθού ερευνητή κατέλαβε ο Βαγγέλης Αρβανίτης, υποψήφιος διδάκτωρ στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Η διατριβή του είχε τίτλο: «Διαφάνεια Κεντρικών Τραπεζών και μηχανισμοί μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής». Ως μέρος των καθηκόντων του, ο κ. Αρβανίτης συνέγραψε ένα ερευνητικό κείμενο με τίτλο  «Η επίδραση της νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη διάρθρωση των δανείων των Ευρωπαϊκών χωρών», το οποίο είναι διαθέσιμο εδώ.