Η Διευρυνόμενη Ισχύς της Ευρώπης: Πώς η Διεύρυνση Ενισχύει την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Στις 10 Δεκεμβρίου, το ΕΛΙΑΜΕΠ συνδιοργάνωσε μια εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Willy Brandt της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, με τίτλο «Η Διευρυνόμενη Ισχύς της Ευρώπης: Πώς η Διεύρυνση Ενισχύει την Ευρωπαϊκή Ένωση;». Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας του ΕΛΙΑΜΕΠ think nea – New Narratives of EU Integration, η οποία υποστηρίζεται από το OSF-WB. 

Στον εναρκτήριο της χαιρετισμό, η Ευρωβουλευτής Kathleen Van Brempt (Αντιπρόεδρος, Ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών), η οποία φιλοξένησε την εκδήλωση, υπογράμμισε ότι η διεύρυνση βρίσκεται και πάλι ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα και ότι πρέπει να παραμείνει εκεί όχι από φόβο αλλά επειδή αποτελεί μια θετική και προοδευτική ευκαιρία για την Ένωση. Τόνισε την ανάγκη για μια εποικοδομητική ατζέντα σχετικά με τη διεύρυνση και σημείωσε ότι ο επόμενος γύρος διεύρυνσης θα αποτελέσει τελικά ζήτημα που αφορά το μέλλον της Ευρώπης. Ο Δρ. Ιωάννης Αρμακόλας (Επικεφαλής, Πρόγραμμα Νοτιοανατολικής Ευρώπης – ΕΛΙΑΜΕΠ & Διευθυντής, think nea – New Narratives of EU Integration) τόνισε ότι το σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον απαιτεί ανανεωμένη ενέργεια και δέσμευση στη διεύρυνση, επισημαίνοντας παράλληλα τον ρόλο της πρωτοβουλίας στην παραγωγή νέων ιδεών και αφηγήσεων για τη διεύρυνση και την ενοποίηση της ΕΕ πέρα από τα παραδοσιακά σχήματα.

Η Δρ. Ana Krstinovska (Ερευνήτρια, Πρόγραμμα Νοτιοανατολικής Ευρώπης – ΕΛΙΑΜΕΠ· Κύρια Ερευνήτρια, think nea – New Narratives of EU Integration) παρουσίασε τα κύρια ευρήματα των δύο θεματικών εκθέσεων του think nea για την άμυνα και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, υποστηρίζοντας ότι η διεύρυνση δεν αφορά το να γίνει η ΕΕ μεγαλύτερη, αλλά ισχυρότερη. Ανέδειξε πώς η Ουκρανία και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων ενισχύουν ήδη τις αμυντικές δυνατότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ευρώπης, σε μια περίοδο που η ΕΕ δυσκολεύεται να καλύψει τους δικούς της παραγωγικούς στόχους. Τόνισε επίσης τη στρατηγική σημασία των κρίσιμων πρώτων υλών της Ουκρανίας και των Δυτικών Βαλκανίων και τη δυνατότητα δημιουργίας καλά οργανωμένων, ενταγμένων στην ΕΕ αλυσίδων αξίας που θα μπορούσαν να ανακατευθύνουν πόρους οι οποίοι σήμερα καταλήγουν στην Κίνα. Επιπλέον, υπογράμμισε τα γεωπολιτικά οφέλη της διεύρυνσης ως προς το κλείσιμο των «γκρίζων ζωνών» που αξιοποιούν η Ρωσία και η Κίνα, καλώντας για πιο αξιόπιστες πολιτικές διεύρυνσης ενταγμένες σε επιμέρους τομείς. Τέλος, ανέδειξε τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρέχοντας πολιτική ηγεσία και πλαισιώνοντας τη διεύρυνση ως εργαλείο ευρωπαϊκής ισχύος, επιταχύνοντας παράλληλα την τομεακή ενσωμάτωση και τα κίνητρα για μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου πριν από την προσχώρηση.

Στη συνέχεια, ο Ευρωβουλευτής Sven Mikser (Εισηγητής του ΕΚ για τη Μολδαβία και Συντονιστής της Επιτροπής SEDE, Ομάδα Σοσιαλιστών και Δημοκρατών) υπογράμμισε ότι η διεύρυνση συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη και την κοινή ευημερία, τονίζοντας τη σημασία της σαφούς επικοινωνίας προς τις υποψήφιες χώρες ότι η πόρτα της ΕΕ παραμένει ανοιχτή. Προειδοποίησε επίσης ότι η διεύρυνση δεν πρέπει να εξελιχθεί σε μια συναλλακτική διαδικασία και επανέλαβε ότι πρέπει να παραμείνει βασισμένη σε κοινές αξίες, ασφάλεια και σταθερότητα.

Ο Ευρωβουλευτής Thijs Reuten (Εισηγητής του ΕΚ για την ΚΠΑΑ, Εισηγητής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών για τη Βόρεια Μακεδονία και την Ουκρανία) εξέφρασε την πεποίθηση ότι είναι ρεαλιστικό δύο ή ακόμη και τρεις χώρες να ενταχθούν στην ΕΕ έως το 2030, αναφερόμενος συγκεκριμένα στο Μαυροβούνιο, την Αλβανία και τη Μολδαβία. Τόνισε επίσης την ανάγκη η ΕΕ να είναι αυτοκριτική και επεσήμανε τη σημασία της σύζευξης οικονομικής σύγκλισης και συνεργασίας με ισχυρές επιδόσεις στα θεμελιώδη κριτήρια.

Κλείνοντας την εκδήλωση, η Δρ. Έλενα Λαζάρου, Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ, αναφέρθηκε στη θετική ανταπόκριση που έχει λάβει η πρωτοβουλία σε ολόκληρη την Ευρώπη από φορείς χάραξης πολιτικής και άλλους ενδιαφερόμενους. Υπογράμμισε ότι η ΕΕ χρειάζεται πράγματι νέες αφηγήσεις για την ενσωμάτωση νέων μελών, οι οποίες θα αναδεικνύουν όχι μόνο τα οφέλη για τις υποψήφιες χώρες αλλά και τα στρατηγικά πλεονεκτήματα για την ίδια την Ένωση και τα κράτη μέλη της.