Στις 26 Μαΐου, το IRSEM διοργάνωσε στις Βρυξέλλες την εκδήλωση με τίτλο «Δυτικά Βαλκάνια και Ευρωπαϊκή Ασφάλεια: Η Διεύρυνση ως Στρατηγική Αναγκαιότητα». Ανάμεσα στους ομιλητές ήταν η Frauke Seebass, Ερευνήτρια, Πρόγραμμα Διευρυμένης Ευρώπης – ΕΛΙΑΜΕΠ & think nea, New Narratives of EU Integration, μαζί με τους Filip Ejdus, Διευθυντή του Centre for International Studies και Καθηγητή Σπουδών Ασφάλειας στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, Tefta Kelmendi, Ερευνητής στο Jacques Delors Institute και Iliriana Gjoni, Πολιτικός αναλυτής στο Carnegie Europe.
Τις καταληκτικές παρατηρήσεις πραγματοποίησε ο Benjamin Haddad, Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Γαλλίας, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο Philippe Perchoc, Διευθυντής του IRSEM Europe.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στην αυξανόμενη σημασία της διάστασης της ασφάλειας στη διαδικασία διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον μεταβαλλόμενο ρόλο των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα πρέπει πλέον να θεωρούνται περισσότερο πάροχοι παρά καταναλωτές ασφάλειας, όχι μόνο μέσω αμυντικών δομών όπως το ΝΑΤΟ, αλλά και λόγω της σημασίας τους για τη διασυνδεσιμότητα και τη γεωπολιτική σταθερότητα της περιοχής. Η διεύρυνση και η ασφάλεια παρουσιάστηκαν ως διαχρονικά αλληλένδετες, με τη σταθερότητα, τη στρατηγική ευθυγράμμιση και τη βελτίωση της διακυβέρνησης να αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από διατλαντικές εντάσεις και αυξημένες ανάγκες αμυντικών δαπανών.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αρχή της αιρεσιμότητας. Αρκετοί ομιλητές υποστήριξαν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αλλάξει την προσέγγισή της απέναντι στην περιοχή και να αποφύγει μια συναλλακτική λογική που περιορίζεται στην ικανοποίηση «σταθεροκρατών» (“stabilitocrats”). Αντίθετα, η αμυντική συνεργασία θα πρέπει να αξιοποιηθεί ως εργαλείο ενσωμάτωσης, μέσω της ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας σε τομείς όπως οι προμήθειες, η εκπαίδευση και η επιχειρησιακή ετοιμότητα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία δρώντες όπως η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τουρκία ενισχύουν την παρουσία και την επιρροή τους στην περιοχή.
Ο Benjamin Haddad τόνισε ότι η διάσταση της ασφάλειας στη διεύρυνση καθίσταται ολοένα και πιο κρίσιμη και υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να επιτρέπει την ύπαρξη «γκρίζων ζωνών» ευάλωτων σε ξένες παρεμβάσεις. Επισήμανε επίσης ότι οι Ευρωπαίοι αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική τους ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της ευρύτερης γειτονίας τους, ενώ χαρακτήρισε την Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα ως μια σημαντική πλατφόρμα στρατηγικής επικοινωνίας μεταξύ πολιτικών και θεσμικών ελίτ. Σύμφωνα με τον Haddad, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να ακολουθήσει μια τριπλή προσέγγιση: πρώτον, να προχωρήσει σε εσωτερικό μετασχηματισμό ώστε να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της χωρίς να καθυστερήσει τη διεύρυνση· δεύτερον, να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία και την ικανότητά της να αντιμετωπίζει την ξένη επιρροή και το διασυνοριακό οργανωμένο έγκλημα· και τρίτον, να εμπλακεί πιο ενεργά σε τοπικές και διμερείς διαφορές που παραμένουν άλυτες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν κράτη-μέλη, όπως η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια ήδη συμβάλλουν ουσιαστικά στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, αναφέροντας ως παράδειγμα το κέντρο κυβερνοασφάλειας του Μαυροβουνίου, και τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης της ανάληψης ευθύνης στην περιοχή.
