Η Δρ. Ιζαμπέλ Ιωαννίδου, Κύρια Ερευνήτρια, Πρόγραμμα ΝΑ Ευρώπης στο ΕΛΙΑΜΕΠ συνυπογράφει την ανάλυση με τίτλο “The European Union Growth Plan for the Western Balkans: A reality test for EU enlargement” , μαζί με τον Dimitar Bechev, Κύριο Ερευνητή, Πρόγραμμα ΝΑ Ευρώπης στο ΕΛΙΑΜΕΠ, Valbona Zeneli, Atlantic Council, Europe Center και τον Richard Grieveson, Αναπληρωτή Διευθυντή, Vienna Institute for International Economic Studies, για το Europe Center του Atlantic Council.

Η επίκαιρη αυτή μελέτη εστιάζει στο Σχέδιο Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Δυτικά Βαλκάνια, το οποίο αποτελεί μια ανανεωμένη προσπάθεια για την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της περιοχής στην ΕΕ, μέσω πρόωρης πρόσβασης στην ενιαία αγορά, ενίσχυσης της χρηματοδοτικής στήριξης και εμβάθυνσης της περιφερειακής συνεργασίας. Το σχέδιο αυτό αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης, της πολιτικής σταθερότητας και της ασφάλειας, σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών προκλήσεων. Παράλληλα, στοχεύει στην παροχή απτών ωφελειών πριν την πλήρη ένταξη, όπως η οικονομική ενοποίηση, η προσέλκυση επενδύσεων και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου—προσδοκώντας μια σύγκλιση ανάλογη με αυτή που πέτυχαν οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η απαίτηση για ενεργό συμμετοχή των κυβερνήσεων της περιοχής, μέσω της υποβολής προσαρμοσμένων μεταρρυθμιστικών ατζεντών, ενισχύοντας έτσι την τοπική ιδιοκτησία και λογοδοσία της διαδικασίας ένταξης.

Ωστόσο, η επιτυχία του Σχεδίου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερή εφαρμογή του και την πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές. Εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών αιρεσιμότητας και την επάρκεια της χρηματοδότησης, η οποία υπολείπεται αισθητά σε σύγκριση με την ενίσχυση που λαμβάνουν τα κράτη μέλη της ΕΕ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η επιτυχία του σχεδίου απαιτεί όχι μόνο αυξημένη χρηματοδότηση και σταθερά κίνητρα από την ΕΕ, αλλά και ειλικρινείς μεταρρυθμιστικές προσπάθειες και ενίσχυση των θεσμών στα Δυτικά Βαλκάνια. Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, η εναρμόνιση του σχεδίου με τις πράσινες και ψηφιακές μεταβάσεις της ΕΕ, καθώς και η αντιμετώπιση της επιρροής εξωτερικών δρώντων, αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις ώστε το σχέδιο να εξελιχθεί σε ουσιαστικό βήμα προς τη διεύρυνση της ΕΕ και όχι σε μία ακόμη χαμένη ευκαιρία.

Μπορείτε να διαβάσετε τη μελέτη εδώ.

 

Δημοσίευση: 27/05/2025
Αναλυτές
Ιζαμπέλ Ιωαννίδου Κύρια Ερευνήτρια, διεθνής ειρήνη και ασφάλεια, εξωτερική πολιτική της ΕΕ, διεύρυνση της ΕΕ, Δυτικά Βαλκάνια, Ανατολική Μεσόγειος
Dimitar Bechev Κύριος Ερευνητής, Aνατολική και Νότια Ευρώπη, Ευρωπαϊκή Εξωτερική Πολιτική