O Μπλεντάρ Φετά στην εκδήλωση του IRI για την προάσπιση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας από την αυταρχική ξένη επιρροή

Ο Μπλεντάρ Φετά, Ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ και μέλος της ερευνητικής ομάδας του έργου GEMS, συμμετείχε στην εκδήλωση με τίτλο «Δυτικά Βαλκάνια: Ενίσχυση της Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας απέναντι στην Αυταρχική Ξένη Επιρροή», που διοργανώθηκε από το Διεθνές Ρεπουμπλικανικό Ινστιτούτο (IRI) στην Μπούντβα του Μαυροβουνίου στις 28-29 Ιανουαρίου 2026. Η εκδήλωση συγκέντρωσε φορείς χάραξης πολιτικής, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, ερευνητές από όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς και ειδικούς στον τομέα της παραπληροφόρησης, με στόχο την ανάπτυξη συγκεκριμένων πολιτικών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της αυταρχικής ξένης επιρροής στην περιοχή.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Φετά παρουσίασε βασικά ευρήματα από την εμπειρική του έρευνα σχετικά με την κινεζική επιρροή στην Αλβανία, βασισμένη στη μελέτη του που δημοσιεύθηκε από το Κέντρο Ανάλυσης Ευρωπαϊκών Πολιτικών (CEPA), με έδρα την Ουάσιγκτον. Όπως σημειώνει στη μελέτη, «οι τακτικές της Κίνας, που αποσκοπούν στην προώθηση και την ενίσχυση της επιρροής της στην Αλβανία, διαπερνούν όλα τα επίπεδα της αλβανικής κοινωνίας. Από τις μεγάλες κινεζικές επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, έως και τον πολιτισμό». Σύμφωνα με τον Φετά, οι τέσσερις βασικές στρατηγικές της Κίνας στην Αλβανία είναι οι εξής:

• Ενίσχυση των εξαγωγών και των επενδύσεων, ώστε η αλβανική οικονομία να καταστεί πιο εξαρτημένη από την Κίνα.
• Αξιοποίηση κρατικών κινεζικών φορέων για την καλλιέργεια πολιτικής επιρροής.
• Προώθηση θετικής εικόνας της Κίνας στην αλβανική κοινωνία.
• Ενίσχυση της παρουσίας της Κίνας στα μέσα ενημέρωσης και της δημόσιας προβολής της.

Ο Μπλεντάρ Φετά υποστηρίζει ότι «η πολυεπίπεδη αυτή προσέγγιση έχει αποφέρει αρκετά αποτελέσματα, αφού έχει μετατρέψει την Κίνα στον τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Αλβανίας, έχει αυξήσει το ενδιαφέρον των Αλβανών για την ιστορία και τον πολιτισμό της Κίνας και έχει αυξήσει την κάλυψη των γεγονότων, που σχετίζονται με την Κίνα από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Στο κέντρο της κινέζικης στρατηγικής βρίσκονται κυρίως οι Αλβανοί, που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στα κινεζικά αφηγήματα». Σύμφωνα με τον Φετά, η Κίνα «στοχεύει συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες στην Αλβανία, παρέχοντας εναλλακτικές εκδοχές της πολιτικής, οικονομικής και γεωπολιτικής πραγματικότητας». Καταλήγει, ωστόσο, στο συμπέρασμα ότι «η Κίνα εξακολουθεί να πετυχαίνει καλύτερα αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την προώθηση της εικόνας και της ισχύος της σε άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία, παρά στην Αλβανία. Η Αλβανία παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον παραδοσιακό φιλοδυτικό προσανατολισμό της, προσπαθώντας να αποφύγει κάθε είδους πολιτική διείσδυσης, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια υπερβολική εξάρτησή της από το Πεκίνο».

Στην παρέμβασή του, ο Φετά ανέδειξε την αυξανόμενη εκμετάλλευση των διαδικτυακών χώρων από κακόβουλους δρώντες που επιδιώκουν να διαμορφώσουν αφηγήσεις και να κινητοποιήσουν υποστηρικτές. Αξιοποιώντας ευρήματα του έργου GEMS, εξήγησε πως η εμπειρική έρευνα σε διαδικτυακές κοινότητες δημοφιλών παιχνιδιών αποκάλυψε μια ανησυχητική σύμπλεξη γεωπολιτικών συζητήσεων με συνομιλίες σχετικές με τα παιχνίδια και την στρατηγική τους. Αυτή η δυναμική δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για κακόβουλους δρώντες, οι οποίοι εμφανίζονται ως απλοί παίχτες, να εισάγουν πολιτικές αφηγήσεις, να επηρεάσουν νεότερες ηλικίες και να κανονικοποιήσουν την παραπληροφόρηση.

Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στην κυβερνοασφάλεια και στη διαδικτυακή πληροφοριακή σφαίρα στο πλαίσιο των προσπαθειών ενίσχυσης της δημοκρατικής ανθεκτικότητας. Όπως τόνισε ο Φετά, η προστασία των διαδικτυακών χώρων αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για τη θωράκιση των δημοκρατικών κοινωνιών απέναντι στην αυταρχική ξένη παρέμβαση.