Οι startups (νεοφυείς επιχειρήσεις) δεν λειτουργούν στο κενό και οι θεσμοί στο άμεσο περιβάλλον τους τις επηρεάζουν. Το παρόν κείμενο εργασίας αποτελεί την πρώτη εις βάθος έρευνα πεδίου ενός μεμονωμένου accelerator (επιταχυντής νεοφυών επιχειρήσεων) στην Ελλάδα, μια χώρα που σχετικά υστερεί στις διεθνείς κατατάξεις στην καινοτομία και ανταγωνιστικότητα. Επιλέξαμε να επικεντρωθούμε στο MIT Enterprise Forum Greece (MITEF Greece, 2015–2022), τον μοναδικό accelerator στη χώρα που συνδέεται με διεθνές πανεπιστήμιο. Χρησιμοποιήσαμε μικτή μεθοδολογία ποιοτικής έρευνας και περιγραφικών στατιστικών. Τα βασικά μας ευρήματα δείχνουν ότι οι νεοφυείς επιχειρήσεις που συμμετείχαν στο πρόγραμμα επιτάχυνσης του MITEF Greece και οι ιδρυτές τους ξεχώρισαν στο ελληνικό οικοσύστημα των startups με τους εξής τρόπους: οι ιδρυτές αποτελούν ένα μωσαϊκό από Έλληνες του εσωτερικού και της Διασποράς, καθώς και μη Έλληνες, επιπλέον οι startups είχαν παγκόσμια εμβέλεια, με παρουσία σε 20 χώρες και εντυπωσιακή παρουσία σε deep-tech κλάδους, ενισχύοντας έτσι ουσιαστικά την διεθνή γεωοικονομική εμβέλεια της ελληνικής startup κοινότητας. Ενδεικτικά, ανάμεσα στους κορυφαίους τομείς οι βιοεπιστήμες, το περιβάλλον/ενέργεια και η ρομποτική, που ξεχώριζαν από την αρχή, καθώς η εξειδίκευση στους τομείς αυτούς δεν ήταν συνήθης στο ελληνικό οικοσύστημα ιδιαίτερα πριν το 2019. Εν ολίγοις, οι startuppers που συμμετείχαν στο MITEF Greece βρίσκονταν στην αιχμή του δόρατος του πλέγματος καινοτομίας και διεθνοποίησης στο ελληνικό οικοσύστημα των startups.
Ποια στοιχεία επέτρεψαν αυτό; Προτείνουμε την υπόθεση εργασίας ότι αυτό το αποτέλεσμα επιτεύχθηκε ως συνδυασμός των εξής πολλαπλών παραγόντων: η αφοσίωση· η υψηλή εξειδίκευση· το ανοιχτό πνεύμα· η κληρονομιά μιας κουλτούρας εμπιστοσύνης, αμοιβαιότητας και ισχυρού αισθήματος κοινότητας («μαζί») των Ελλήνων αποφοίτων του MIT (του εσωτερικού, του brain drain και της Διασποράς), οι οποίοι διοικούσαν το MITEF Greece· η προσεκτική διαδικασία επιλογής των startups που γίνονταν δεκτές στα προγράμματα επιτάχυνσης· τέλος, οι άφθονοι πόροι επιχειρηματικού και τεχνολογικού know-how, οι οποίοι ήταν διαθέσιμοι στο MITEF Greece από τη μεγάλη παγκόσμια κοινότητα επιχειρηματικότητας του MIT και την ενθουσιώδη ομάδα Ελλήνων της Διασποράς στις ΗΠΑ που συμμετείχαν σε αυτόν τον επιταχυντή καθώς και στο Hellenic Innovation Network με το οποίο ήταν συνδεδεμένο.
Αν και η περίπτωση του MITEF Greece δεν μπορεί να αναπαραχθεί ακριβώς, πιστεύουμε ότι προσφέρει χρήσιμες ιδέες για την εξάλειψη κατακερματισμού των οργανισμών και των πολιτικών στήριξης του οικοσυστήματος. Αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα για την ενεργή διεθνοποίηση της καινοτομίας, μέσω της βελτίωσης της εμπορευματοποίησης των αποτελεσμάτων της έρευνας, πολύτιμο αγαθό για την Ελλάδα σε μια εποχή αυξανόμενης αποπαγκοσμιοποίησης και διεθνούς εμπορικής αποδιάρθρωσης. Αυτό αποτελεί το ύστατο μάθημα που προκύπτει από αυτή την μελέτη.
Τη μελέτη υπογράφουν οι Ιωάννα Σαπφώ Πεπελάση, Ομότιμη Καθηγήτρια του ΟΠΑ και Κύρια Ερευνήτρια στο ΕΛΙΑΜΕΠ, Ευγενία Βιδάλη, ΜΑ Κολλέγιο της Ευρώπης, Αθανάσιος Κολοκυθάς, υποψήφιος Διδάκτορας στην Οικονομική Σχολή της Τουλούζης.
Ερενητική υποστήριξη παρείχαν οι Τιγκράν Γκαλουμιάν, Grant Thornton και Γιώργος Θέμελης, τελειόφοιτος στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Διαβάστε τη μελέτη εδώ (στα Αγγλικά).
Πατήστε εδώ για να δείτε βασικά συμπεράσματα της μελέτης σε μορφή infographics.


