Ελληνική Οικονομική Διπλωματία: Προκλήσεις και Ευκαιρίες για το Μέλλον

• Στο σύγχρονο περιβάλλον, τέσσερις είναι οι βασικές διαστάσεις της οικονομικής διπλωματίας: α) η εμπορική/επενδυτική διπλωματία β) η διπλωματία των διεθνών κανόνων και συμφωνιών, γ) η αναπτυξιακή συνεργασία, και δ) η διπλωματία της οικονομικής ασφάλειας.
• Στην Ελλάδα, το σύστημα οικονομικής διπλωματίας οργανώνεται γύρω από τη Γενική Γραμματεία Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του Υπουργείου Εξωτερικών. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και άλλα υπουργεία ή κυβερνητικές υπηρεσίες, γεγονός που δημιουργεί ένα σύνθετο θεσμικό οικοσύστημα στο οποίο ο συντονισμός είναι απαραίτητος για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των σχετικών δράσεων.
• Μολονότι η σημασία της οικονομικής διπλωματίας αναγνωρίζεται και σχετικές πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί προς τη σωστή κατεύθυνση, τόσο σε επίπεδο οργάνωσης όσο και σε επίπεδο δράσεων, κύριες προκλήσεις που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομική διπλωματία είναι α) η απουσία ολιστικής προσέγγισης και στρατηγικής, β) η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και των επιχειρηματικών εμποδίων, γ) οι πεπερασμένοι πόροι, και δ) η μη επαρκής αναγνώριση της αξίας της.
• Διεθνείς πρακτικές, όπως είναι το δίκτυο Team Finland, το γαλλικό μοντέλο ειδικών εκπροσώπων για την οικονομική διπλωματία, αλλά και οι εθνικές στρατηγικές για τη δημιουργία εθνικής οικονομικής ταυτότητας της Ολλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, αποτελούν ορισμένες καλές πρακτικές που ακολουθούνται στην Ευρώπη και δύνανται, υπό προϋποθέσεις και προσαρμογές, να τροφοδοτήσουν σχετικές ελληνικές πρωτοβουλίες.
• Οι προτάσεις πολιτικής διαρθρώνονται επί τη βάσει τριών κατηγοριών:
  • Δομή και οργάνωση:
    • Ενίσχυση Enterprise Greece,
    • Αναδιοργάνωση συστήματος πρόσληψης και εκπαίδευσης υπαλλήλων ΟΕΥ.
  • Λειτουργία και προσαρμοστικότητα:
    • Σύσφιξη σχέσεων με τοπικά και τομεακά επιμελητήρια,
    • Σύσταση επίσημου  συστήματος  διαβούλευσης  για  άμεση  διάδραση  με «καταναλωτές» οικονομικής διπλωματίας,

• Εκσυγχρονισμός διαδικασιών, αφού έχει προηγηθεί ακριβής καταγραφή αναγκών και εμποδίων εμπλεκομένων φορέων,
• Εξατομικευμένη παροχή υπηρεσιών από γραφεία ΟΕΥ βάσει μεγέθους, και συνεπώς αναγκών, των επιχειρήσεων,
• Καλύτερη αξιοποίηση της ομογένειας και ελληνικών κοινοτήτων στο εξωτερικό.

• Διαμόρφωση στρατηγικής για την οικονομική διπλωματία:
  • Εθνική διάσταση:
    • Δημιουργία Εθνικής Στρατηγικής Οικονομικής Διπλωματίας με ορίζοντα μετά το 2030 και με κεντρικό ρόλο να δίδεται στις γεωοικονομικές προεκτάσεις της οικονομικής διπλωματίας,
    • Προώθηση αναγνωρισιμότητας ενός ενιαίου ελληνικού “brand name”.

• Ευρωπαϊκή διάσταση:
  • Προώθηση της ιδέας σύστασης ενός Ευρωπαϊκού Οργανισμού Εξαγωγικών Πιστώσεων, αναγνωρίζοντας όλες τις σχετικές ενστάσεις εταίρων μας στην ΕΕ – η ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου Υπουργών το 2027 θα μπορούσε να είναι μια ευκαιρία διερεύνησης της ιδέας αυτής,
  • Επίτευξη θετικής «αξιολόγησης κατά πυλώνες», προκειμένου να είναι επιλέξιμοι ελληνικοί φορείς προς χρηματοδότηση δράσεων σε τρίτες χώρες,
  • Προώθηση και υλοποίηση, ιδίως κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το 2027, μέτρων για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς στη βάση των εκθέσεων Ντράγκι και Λέττα,
  • Αποστολή μεγαλύτερου αριθμού Ελλήνων σε καίριες θέσεις σε ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, όπως και φιλοξενία νέων ευρωπαϊκών υπηρεσιών σε πόλεις της Ελλάδας.

Το Κείμενο Πολιτικής υπογράφουν οι Σπύρος Μπλαβούκος, Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Κύριος Ερευνητής και Επικεφαλής Ευρωπαϊκού Προγράμματος ‘Αριάν Κοντέλλη’, ΕΛΙΑΜΕΠ, Πάνος Πολίτης Λάμπρου, Ερευνητής, Ευρωπαϊκοί Θεσμοί και Πολιτικές, ΕΛΙΑΜΕΠ, Παναγιώτα Παγώνη, Ασκούμενη Βοηθός Έρευνας (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 2025).

Διαβάστε το εδώ σε μορφή pdf.