| Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής
 

Ξεδιπλώνοντας τη Μεταναστευτική Κρίση στη Μεσόγειο (MEDMIG)

migration photoΚατά τη διάρκεια των 6 πρώτων μηνών του 2015 περισσότεροι από 100.000 μετανάστες διέσχισαν τη Μεσόγειο και έφτασαν στις ακτές της Νότιας Ευρώπης αναζητώντας προστασία ή μια καλύτερη ζωή. Την ίδια περίοδο, περισσότεροι από 1.800 άνθρωποι πνίγηκαν όταν τα υπερφορτωμένα και συχνά ακατάλληλα σκάφη στα οποία επέβαιναν βυθίστηκαν. Με φόντο αυτές τις δραματικές εξελίξεις, το παρόν ερευνητικό πρόγραμμα στοχεύει στην καλύτερη κατανόηση του μεταναστευτικού φαινομένου της Μεσογείου. Επιχειρεί την πρώτη και μεγάλης κλίμακας, συστηματική και συγκριτική μελέτη του υπόβαθρου, των εμπειριών, των ελπίδων και των διαδρομών των μεταναστών σε τέσσερις Ευρωπαϊκές χώρες (Ιταλία, Ελλάδα, Μάλτα και Τουρκία), στις οποίες φτάνουν οι μετανάστες και οι πρόσφυγες.

Το ερευνητικό πρόγραμμα MEDMIG προχωράει πέρα από τα υπάρχοντα θεωρητικά πλαίσια των μελετών για τη μετανάστευση. Ενθαρρύνει την κριτική ανάλυση και τον αναστοχαστικό διάλογο, αμφισβητώντας εμπεδωμένες μορφές κατηγοριοποίησης και τρόπους σκέψης σχετικά με τη μεταναστευτική κρίση στη Μεσόγειο. Μέσα από την τεκμηριωμένη έρευνα, το πρόγραμμα MEDMIG επιδιώκει να προάγει το διάλογο σχετικά με τη χάραξη πολιτικής και την ακαδημαϊκή συνεργασία μεταξύ των υπό μελέτη χωρών.

Οι υπάρχουσες μελέτες για τη μετανάστευση χαρακτηρίζονται από ανομοιογένεια στην ποιότητα και στο εύρος τους. Συχνά απουσιάζει η συστηματική και συγκριτική συλλογή δεδομένων στις χώρες προέλευσης ή άφιξης των μεταναστών, ενώ δεν γίνεται η διάκριση στο είδος της μετανάστευσης (εξαναγκασμένη/εθελοντική, πρωτογενής/δευτερογενής), και στους πληθυσμούς που μεταναστεύουν (ανά εθνικότητα, φύλο, ηλικία, θρήσκευμα). Το παρόν ερευνητικό πρόγραμμα είναι θεμελιωμένο σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο κατανόησης των μεταναστευτικών διαδρομών και του είδους της μετανάστευσης (μετανάστευση διέλευσης, δευτερογενής μετανάστευση, μεικτή μετανάστευση, παράτυπη μετανάστευση). Λαμβάνει υπόψη του το πολιτικό πλαίσιο και το πλαίσιο των πολιτικών, μέσα από το οποίο τα κράτη επιχειρούν να διαχειριστούν τη μετανάστευση. Παράλληλα, το πρόγραμμα MEDMIG θα διερευνήσει τους δομικούς παράγοντες, εστιάζοντας τόσο στις ευκαιρίες όσο και στα εμπόδια, τα οποία επηρρεάζουν την απόφαση των ατόμων και των οικογενειών να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να πάνε σε κάποια ευρωπαϊκή χώρα (μεταναστευτικό περιβάλλον, κοινωνικά δίκτυα, ροές πληροφοριών). Επιπλέον, το παρόν ερευνητικό πρόγραμμα θα λάβει υπόψη τις γνωστικές και συμπεριφορικές διεργασίες που διαμορφώνουν τη μετανάστευση στο μίκρο-επίπεδο. Αυτή η πολυεπίπεδη συγκριτική προσέγγιση θα μας δώσει τη δυνατότητα να αναλύσουμε τις σύνθετες και μεταβαλλόμενες συνθήκες και τους παράγοντες που οδηγούν στις ραγδαίες αλλαγές που παρατηρούμε στις μορφές της μετανάστευσης αυτή τη στιγμή στη Μεσόγειο.

Το πρόγραμμα έχει τους εξής κύριους στόχους:

  • Να κατανοήσει καλύτερα τις δυναμικές (παράγοντες, αιτίες και υποδομές) της πρόσφατης και χωρίς προηγούμενο μετανάστευσης στη Μεσόγειο και της μεγάλης απώλειας ανθρώπινων ζωών στις μεταναστευτικές μετακινήσεις.
  • Να χαρτογραφήσει την αλληλεπίδραση των μεταναστών με πληθώρα μη-κρατικών (πχ. με ‘διακινητές’ και με μη-κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ)) και κρατικών (πχ. Ναυτικό/Λιμενικό) φορέων.
  • Να διερευνήσει τις ευκαιρίες και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες στις χώρες προέλευσης και στις χώρες προορισμού και διέλευσης.
  • Να παράγει εμπειρικά δεδομένα τα οποία θα συμβάλλουν στη χάραξη πολιτικής από κυβερνητικούς, δια-κυβερνητικούς και μη-κυβερνητικούς φορείς.

Tο πρόγραμμα θα υλοποιήσει τις εξής δράσεις:

  • Η έρευνα θα πραγματοποιηθεί σε 12 τοποθεσίες σε τέσσερις χώρες: Ιταλία και Μάλτα (Κεντρική Μεσογειακή διαδρομή), και Ελλάδα και Τουρκία (Ανατολική Μεσογειακή διαδρομή).
  • Θα πραγματοποιηθούν συνολικά 550 συνεντεύξεις με μετανάστες. Η πλειοψηφία των συνεντεύξεων θα γίνει με μετανάστες που έχουν διασχίσει τη Μεσόγειο τον τελευταίο μήνα: 225 στην Ιταλία, 225 στην Ελλάδα (χώρες οι οποίες έχουν δεχτεί τους περισσότερους μετανάστες από τον Ιανουάριο του 2015), και 50 συνεντεύξεις στη Μάλτα, χώρα στην οποία οι μετανάστες έχουν εγκλωβιστεί. Επιπλέον, 50 συνεντεύξεις θα πραγματοποιηθούν στην Τουρκία με εν δυνάμει μετανάστες και μετανάστες που έχουν αποτύχει να συνεχίσουν το ταξίδι τους ή έχουν επιστρέψει πίσω. Οι συνεντεύξεις αυτές θα βοηθήσουν στην καλύτερη κατανόηση του πλαισίου διέλευσης.
  • Περίπου 100 συνεντεύξεις θα πραγματοποιηθούν με κυβερνητικούς, μη κυβερνητικούς φορείς και με φορείς της κοινωνίας των πολιτών ώστε να συλλεγούν επιπλέον πληροφορίες σχετικά με τις εμπειρίες και τις διαδρομές των μεταναστών από αυτούς με τους οποίους οι μετανάστες έρχονται σε επαφή.
  • Η έρευνα θα αντλήσει ένα μεγάλο όγκο δεδομένων σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα (τρεις μήνες), τα οποία θα αναλυθούν χρησιμοποιώντας το λογισμικό NVivo. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα στην ερευνητική ομάδα να καταλήξει τόσο σε ποιοτικά, όσο και σε ποσοτικά συμπεράσματα που θα αφορούν τις συγκεκριμένες χώρες, αλλά και να προβεί σε σύγκριση μεταξύ χωρών, μεταναστευτικών, δημογραφικών και άλλων ομάδων (εθνικότητα, ηλικία, φύλο, θρήσκευμα). Θα δώσει επίσης τη δυνατότητα να πραγματοποιηθεί θεματική και συγκριτική ανάλυση των παραγόντων που διαμορφώνουν τις μεταναστευτικές διαδρομές κατά μήκος της Μεσογείου.

Εταίροι του προγράμματος:

Coventry University, Ηνωμένο Βασίλειο (Συντονιστής)

University of Oxford, Ηνωμένο Βασίλειο

University of Birmingham, Ηνωμένο Βασίλειο

Yasar University, Τουρκία

Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), Ελλάδα

International and European Forum of Migration Research (FIERI), Ιταλία

The People for Change Foundation, Μάλτα

Η διάρκεια του προγράμματος είναι 12 μήνες (από το Σεπτέμβριο του 2015, έως τον Αύγουστο του 2016). Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Economic and Social Research Council (ESRC) του Ηνωμένου Βασιλείου, στο πλαίσιο του ESRC Strategic Urgency Grants scheme.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να με επικοινωνήσετε με τους:

Ντία Αναγνώστου (Anagnostou.eliamep@gmail.com)

Δημήτρη Σκλεπάρη (skleparis.eliamep@gmail.com)

 
 
 
Social Media
ΕΛΙΑΜΕΠ Newsletter

Εισάγετε το email σας

 

  ELIAMEP Newsflash
Επικοινωνία

Τηλέφωνο: (+30) 2107257110
Email: eliamep@eliamep.gr
Bασ. Σοφίας 49, Αθήνα, 10676
Φόρμα Επικοινωνίας & Χάρτης »