Στη χθεσινή συζήτηση με θέμα «για ένα αποτελεσματικό κράτος» ομιλητές ήταν οι Τάσος Γιαννίτσης (Υπουργός Εσωτερικών), Παναγιώτης Καρκατσούλης (Στέλεχος του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και καθηγητής της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης), Καλλιόπη Σπανού (Συνήγορος του Πολίτη και καθηγήτρια Δημόσιας Διοίκησης), Jenny Bloomfield (Πρέσβης της Αυστραλίας στην Ελλάδα) και Ζωρζέτα Λάλη (επικεφαλής του γραφείου της Αθήνας της Ομάδας Δράσης της Ε.Ε.). Συντονιστής της συζήτησης ήταν ο Χαράλαμπος Ντόλκας, Πρόεδρος του Δ.Σ. της Kantor.

Οι πολύ ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις των ομιλητών συνέκλιναν στα εξής σημεία:

α.      το Ελληνικό κράτος έχει αποτύχει να προσφέρει ικανοποιητικές υπηρεσίες σε βασικούς τομείς όπως η εκπαίδευση, η δικαιοσύνη, η υγεία κλπ. Η κεντρική διαπίστωση είναι ότι το κράτος έχει εγκλωβισθεί σε μία συστημική αναποτελεσματικότητα,

β.      η εσωτερική λογική της κρατικής λειτουργίας είναι τέτοια που παράγει αποτελέσματα που ανταποκρίνονται σε ποικίλα κατακερματισμένα συμφέροντα διάφορα από το γενικό και δημόσιο συμφέρον,

γ.       τα τελευταία χρόνια έχουν επιχειρηθεί πολλές μεταρρυθμίσεις χωρίς θετικά αποτελέσματα. Αυτό οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, όπως η ασυνέχεια και ακύρωση των προτεραιοτήτων λόγω κυβερνητικών αλλαγών, η απουσία μηχανισμών υλοποίησης, το δαιδαλώδες νομικό πλαίσιο, αλλά και η αρνητική υπαλληλική κουλτούρα,

δ.       εμφανής είναι ο υδροκεφαλισμός της κρατικής μηχανής που σήμερα λειτουργεί με 15 Υπουργούς, 9 Αναπληρωτές Υπουργούς, 21 Υφυπουργούς, 78 Γενικούς και Ειδικούς Γραμματείς και 1200 συμβούλους Υπουργών. Πέραν αυτών, οι συνολικές αρμοδιότητες που έχουν καταγραφεί υπερβαίνουν τον αριθμό των 2300, ενώ οι νομοθετικές και κανονιστικές ρυθμίσεις που τις διέπουν ξεπερνούν τις 170.000,

ε.       ως συνέπεια αυτής της οργανωτικής αταξίας, το συνολικό γραφειοκρατικό βάρος εκτιμάται στο 6,8% του ΑΕΠ δηλαδή περίπου στα €14 δις. Παρ’ όλα αυτά, στη γενικότερη εκστρατεία που η Ε.Ε. έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια για τη μείωση των διοικητικών βαρών στα κράτη μέλη, η Ελλάδα παρουσιάζει δραματική καθυστέρηση,

στ.     στη διοίκηση του προσωπικού της κρατικής μηχανής απουσιάζουν τα σύγχρονα συστήματα υποκίνησης, αξιολόγησης και ελέγχου, ενώ έχουν αναπτυχθεί παράλληλες σχέσεις και αναξιοκρατία, και

ζ.       αναφορά έγινε στην εμπειρία άλλων χωρών και τη δυνατότητα αξιοποίησής της. Ειδικότερα ενδιαφέρον παρουσίασε η εμπειρία της Αυστραλίας στην εφαρμογή ριζικών αλλαγών στην οικονομική διακυβέρνηση και δημόσια διοίκηση, που παρουσιάστηκε από την πρέσβη της Αυστραλίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρόγραμμα αυτό  οι σημαντικές αλλαγές στηρίχτηκαν σε όραμα και σχεδιασμό που συζητήθηκαν πλατιά και έγιναν αποδεκτά από τους πολίτες.

Από τους ομιλητές έγιναν ενδιαφέρουσες προτάσεις για την αναδιάρθρωση της κρατικής μηχανής που μπορούν να συνοψισθούν στις εξής:

i.        η υπέρβαση αυτής της αδιέξοδης κατάστασης απαιτεί μεγάλη και εκ βάθρων αναδιάρθρωση που θα δώσει έμφαση στον αποδέκτη των υπηρεσιών της δημόσιας διοίκησης και στο τελικό προϊόν που αναμένει ο πολίτης. Θα βασίζεται σε συνολικό σχεδιασμό αλλά θα περιλαμβάνει και τη λεπτομερή παρακολούθηση της υλοποίησης και τον έλεγχο,

ii.       κατά τη διαδικασία της αναδιάρθρωσης απαιτείται να υιοθετηθούν καινοτόμες λύσεις και ειδικότερα να στηριχθεί η μεσαία ιεραρχία του προσωπικού,

iii.      απαιτείται να εξασφαλισθεί απλοποίηση και σταθερότητα στις υπηρεσιακές δομές και τυποποίηση των διαδικασιών. Επίσης, χρειάζεται να δομηθούν σε κοινή βάση οι κοινές υπηρεσίες πληροφορικής, ανθρωπίνων πόρων, οικονομικής διαχείρισης κλπ,

iv.      θα πρέπει παράλληλα να καλλιεργηθεί κουλτούρα προάσπισης της ακεραιότητας και μη ανοχής σε ανορθόδοξες πρακτικές, και

v.       στον σχεδιασμό πρέπει να δίνεται έμφαση στην πλευρά της ζήτησης και όχι της προσφοράς.

Τονίστηκε τέλος ότι στο διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον η κρατική μηχανή, πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας και να είναι έτοιμη για διαρκείς προσαρμογές που θα υπηρετούν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και την υποστήριξη και εξυπηρέτηση του πολίτη.

Πατήστε εδώ για να παρακολουθήσετε την εκδήλωση σε μαγνητοσκόπηση.

Εδώ μπορείτε να βρείτε τις εισηγήσεις του κ. Καρκατσούλη, της κ. Bloomfield και της κ. Σπανού.

Tο Robert Schuman Center for Advanced Studies του European University Institute και το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) συνδιοργάνωσαν  ημερίδα παρουσίασης των αποτελεσμάτων του ερευνητικού προγράμματος MEDIVA. Η εκδήλωση με τίτλο ‘Αξιολογώντας το ρόλο των ελληνικών ΜΜΕ στο να αποτυπώσουν την πολυπολιτισμικότητα της ελληνικής κοινωνίας και να προωθήσουν την ένταξη των μεταναστών’ πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Μαρτίου στο Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών (Ακαδημίας 18).

Το ερευνητικό πρόγραμμα MEDIVA (ΜΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ) έχει ως στόχο την ενίσχυση της ικανότητας των ΜΜΕ να αποτυπώνουν την πολιτισμική ποικιλομορφία που χαρακτηρίζει τις Ευρωπαϊκές κοινωνίες. Το πρόγραμμα επιδιώκει, ταυτόχρονα, την καλύτερη κατανόηση της διαδικασίας ένταξης των μεταναστών σε μια εποχή που οι πολιτικές κοινωνικής συνοχής και ένταξης δοκιμάζονται από την οξεία οικονομική κρίση (για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του προγράμματος).

Το πρόγραμμα MEDIVA συντονίζε το Robert Schuman Centre for Advanced Studies, και η Καθηγήτρια Άννα Τριανταφυλλίδου.

Η ημερίδα του Προγράμματος MEDIVA στην Αθήνα παρουσίασε τα αποτελέσματα της σχετικής έρευνας αναφορικά με το εάν και κατά πόσο τα υπό εξέταση Ελληνικά ΜΜΕ (εφημερίδες, τηλεοπτικά μέσα, ειδησεογραφικές διαδικτυακές πύλες) αντανακλούν τη διαφορετικότητα και προωθούν την ένταξη των μεταναστών στην Ελληνική κοινωνία.
Πιο συγκεκριμένα η πιλοτική εφαρμογή των Δεικτών Αξιολόγησης του MEDIVA εφαρμόστηκε στις εφημερίες Καθημερινή, Ελεύθερος Τύπος, Πρώτο Θέμα, στα τηλεοπτικά κανάλια, MEGA και ΝΕΤ και στον ειδησεογραφικό ιστοχώρο in.gr. Στην ημερίδα αυτή παρουσιάσαμε τα αποτελέσματα της αξιολόγησης και συζητήσαμε με δημοσιογράφους. Για το πρόγραμμα της ημερίδας πιέστε εδώ

Οι φοιτητές που θα ολοκληρώσουν με επιτυχία το Θερινό Εκπαιδευτικό Σεμινάριο θα λάβουν τέσσερις διδακτικές μονάδες, βάσει του European Credit Transfer System (ECTS) και θα λάβουν βεβαίωση συμμετοχής από το ΕΛΙΑΜΕΠ, το Sabancı University και το Freie Universität Berlin.

Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από τη Γερμανική Υπηρεσία Ακαδημαϊκών Ανταλλαγών (DAAD).

Τα θέματα που θα αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου θα αφορούν τις νέες προσεγγίσεις στις διεθνείς σχέσεις, το ρόλο των νέων μέσων επικοινωνίας, και τις τρέχουσες εξελίξεις στην ΕΕ, την Τουρκία και τις γύρω περιοχές. Στο σεμινάριο θα συμμετέχουν Έλληνες, Τούρκοι και Γερμανοί ακαδημαϊκοί και φοιτητές.

Για την υποβολή αίτησης χρειάζονται πτυχίο σε πολιτικές επιστήμες ή σε συναφή κλάδο, καθώς και πολύ καλή γνώση της αγγλικής γλώσσας. Το σεμινάριο απευθύνεται κυρίως σε τελειόφοιτους φοιτητές και εγγεγραμμένους φοιτητές σε μεταπτυχιακά προγράμματα.

Οι αιτήσεις καταίθενται ηλεκτρονικά, ενώ απαραίτητα είναι τα ακόλουθα δικαιολογητικά στην αγγλική γλώσσα:

• Βιογραφικό Σημείωμα
• Συνοδευτική Επιστολή, στην οποία θα αναφέρετε για ποιο λόγο ενδιαφέρεστε να παρακολουθήσετε το σεμινάριο
• Πιστοποιητικό γνώσης της αγγλικής γλώσσας (δεν χρειάζεται επικύρωση)
• Αναλυτική βαθμολογία του πτυχίου σας

Για να δηλώσετε συμμετοχή συμπληρώστε την αίτηση εδώ. Η προθεσμία υποβολής αιτησεων λήγει στις 13 Απριλίου 2012.

Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Υπεύθυνοι επικοινωνίας :

κ. Luise Rex (Υπεύθυνη Προγράμματος) Center for Global Politics, Freie Universität Berlin, email: seasonal-schools@global-politics.org

Καθηγ. Müftüler-Baç (Τοπική Συντονίστρια) Τμήμα Κοινωνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Sabanci, email: muftuler@sabanciuniv.edu

Πατήστε εδώ για το πρόγραμμα της συνάντησης. Μπορείτε να δείτε τις ομιλίες και παρουσιάσεις των: κ. Σαχίνη, κ. Μανιάτη, κ. Ρήγα, κ. Χριστοφίδη και κ. Margovsky (όλες στην αγγλική γλώσσα).

Αρχικά ο κ. Αρμακόλας, υπότροφος της ερευνητικής έδρας «Σταύρος Κωστόπουλος» και επικεφαλής της ομάδας Δυτ. Βαλκανίων του ΕΛΙΑΜΕΠ, έκανε μια δεκάλεπτη εισαγωγική παρουσίαση για την τρέχουσα πολιτική συγκυρία στη Σερβία, τις δυναμικές ενόψει των προσεχών εκλογών και τη δομή του πολιτικού και κομματικού συστήματος στη χώρα.

Στην ομιλία του ο Σέρβος πρέσβης υπογράμμισε την ευρωπαϊκή προσήλωση της Σερβίας και εξήγησε τους λόγους για τους οποίους η ένταξη πρέπει να αποτελεί απαρέγκλιτο στόχο ακόμα και σε καιρούς κρίσης. Μέσα από μια αναδρομή στο ιστορικό των διαπραγματεύσεων με την ΕΕ ο κ. Županjevac μοιράστηκε εμπειρίες από πρώτο χέρι και αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει στη χώρα, ιδιαίτερα τους τελευταίους δυόμιση μήνες, οι οποίες εκτός των άλλων συγκλίνουν με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, αν και παραδέχτηκε ότι ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς και περιπλέκεται από τις συνεχείς αλλαγές στους όρους που θέτουν οι Βρυξέλλες. Καταλήγοντας, ο ομιλητής παρατήρησε ότι η υπογραφή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης όπως επίσης και η απελευθέρωση της βίζας ήταν αυτά που έδωσαν ώθηση για περεταίρω πρόοδο, παρά τις αρχικές αρνητικές γνωμοδοτήσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου. Ο κ. πρέσβης επανέλαβε τη θέση της χώρας του για τη μη αναγνώριση και προειδοποίησε για τη δημιουργία προηγούμενου με κίνδυνο αποσταθεροποίησης στην περιοχή. Επιπλέον έδωσε το στίγμα της σερβικής πολιτικής στο θέμα αυτό: η Σερβία είναι έτοιμη να συνεργαστεί στο όνομα της καλής γειτονίας (σύμφωνα με ό,τι έχει γίνει αμοιβαία αποδεκτό και με άξονα το ψήφισμα 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας) με νομικά και διπλωματικά μέσα, ενώ καταδικάζει κάθε πράξη βίας.

Η πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που ακολούθησε επικεντρώθηκε στην πρακτική της συνεχούς αλλαγής των όρων από την ΕΕ ως προς τα ενταξιακά κριτήρια για τη Σερβία, σε σύγκριση και με την εμπειρία της Κροατίας. Ειπώθηκε ότι αυτό είναι κάτι αναμενόμενο και πως η Σερβία πλέον έχει πιο ξεκάθαρους στόχους αλλά και δεσμεύσεις. Θίχτηκε επίσης το ζήτημα της ρουμάνικης-βλάχικης μειονότητας στη Σερβία που ήγειρε πρόσφατα η Ρουμανία, όπως και η συμφωνία για το όνομα που θα χρησιμοποιεί το Κοσσυφοπέδιο στις περιφερειακές συνδιασκέψεις.

Στη χθεσινή συζήτηση με θέμα «Ποιότητα θεσμών και Ανομία» εισηγητές ήταν οι:

1. Νίκος Αλιβιζάτος (Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών),
2. Σταύρος Θεοδωράκης (Δημοσιογράφος),
3. Βασίλης Καραποστόλης (Καθηγητής Πολιτισμού & Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών),
4. Κώστας Μπακούρης (Πρόεδρος της οργάνωσης «Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς»)
5. και Γιώργος Σιακαντάρης (Διδάκτωρ Κοινωνιολογίας και Συγγραφέας).

Συντονιστής της συζήτησης ήταν ο Νίκος Τραυλός, Καθηγητής Χρηματοοικονομικής και Πρύτανης του ALBA Graduate Business School.

Οι εισηγητές ανέπτυξαν διαφορετικές πτυχές της ποιότητας των θεσμών στη χώρα μας και της σχέσης ανάμεσα σε ποιότητα θεσμών και ανομία. Το βασικό συμπέρασμα των εισηγήσεων είναι:

α) ενώ το νομικό πλαίσιο της Ελλάδας είναι αρκετά σύγχρονο και ποιοτικά σχετικά καλό, η χώρα μας πάσχει από τη μη εφαρμογή των νόμων.

β) η μη εφαρμογή των νόμων και η κακή λειτουργία των θεσμών οφείλεται κυρίως στην έλλειψη πολιτικού θάρρους εκ μέρους της πολιτικής ηγεσίας, καθώς επίσης και στην έλλειψη νομιμοποίησης των κυβερνώντων.

γ) βασικοί πυλώνες της Δημοκρατίας, όπως η Νομοθετική Εξουσία, η Δικαιοσύνη, η Εκτελεστική Εξουσία και οι Επιχειρήσεις (κυρίως οι μη εισηγμένες) πάσχουν σημαντικά λόγω της έλλειψης αποτελεσματικών μηχανισμών πρόληψης και καταπολέμησης της διαφθοράς.

Τα επιχειρήματα που ανέπτυξαν οι εισηγητές στηρίχθηκαν σε ερευνητικά πορίσματα (Κ. Μπακούρης), σε παραδείγματα από το δημόσιο βίο (Σ. Θεοδωράκης), καθώς επίσης και σε νομικές διαπιστώσεις (Καθηγητής Ν. Αλιβιζάτος) και κοινωνιολογικές και πολιτικές αναλύσεις (Καθηγητής Β. Καραποστόλης και Δρ. Γ. Σιακαντάρης).

Ειδικότερα οι εισηγητές ανέφεραν τα εξής:

• Ο κ. Μπακούρης παρουσίασε τα κυριότερα πορίσματα της έρευνας που πραγματoποίησε η οργάνωση «Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς» το 2011 σχετικά με την αξιολόγηση 12 θεσμών «πυλώνων» της ελληνικής κοινωνίας –π.χ. Νομοθετική, Εκτελεστική Εξουσία, ΜΜΕ, Επιχειρήσεις κλπ- ως προς την αποτελεσματικότητά τους όσον αφορά στην πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς. Η συγκεκριμένη έρευνα εντοπίζει ουσιαστικές αδυναμίες σε καίριους πυλώνες της ελληνικής κοινωνίας, όπως τη δικαιοσύνη, την εκτελεστική εξουσία, τις επιχειρήσεις και τους φορείς καταπολέμησης της διαφθοράς, των οποίων η αποτελεσματικότητα πρέπει να ενισχυθεί ουσιαστικά για την ενδυνάμωση του οικοδομήματος της ακεραιότητας στην Ελλάδα. Το γενικό συμπέρασμα που προέκυψε είναι ότι τα θεμέλια της κοινωνίας βρίσκονται σε κρίση οικονομική, κρίση αξιών και αμφισβήτηση αρχών, ενώ οι θεσμοί κλυδωνίζονται όχι λόγω της ανεπάρκειας του νομικού πλαισίου αλλά κυρίως λόγω της παντελούς έλλειψης εφαρμογής του. Υπάρχει νομική κατοχύρωση, η οποία στην πράξη καταστρατηγείται.
• Ο Καθηγητής Αλιβιζάτος υποστήριξε την άποψη ότι η εφαρμογή των νόμων (και η λειτουργία των θεσμών γενικότερα) είναι μεν συνάρτηση της ποιότητάς τους, πλην όμως εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από δύο «εξωγενείς» παράγοντες: (α) την νομιμοποίηση των κυβερνώντων και (β) την αποφασιστικότητά όσων είναι επιφορτισμένοι με την εφαρμογή τους να επιβάλουν τον σεβασμό τους, χωρίς εκπτώσεις. Όταν οι παράγοντες αυτοί απουσιάζουν –κάτι που, στην εποχή των δημοσκοπήσεων,  μπορεί  να διαγνώσει κανείς ευκολότερα απ’ ό,τι στο παρελθόν-  τότε ακόμη και οι καλύτεροι θεσμοί κινδυνεύουν να μείνουν στα χαρτιά.
• Ο κ. Θεοδωράκης χρησιμοποίησε παραδείγματα από το δημόσιο βίο για να καταδείξει την εκτεταμένη παρανομία και ανομία στη χώρα μας, που εκφράζεται με την παντελή έλλειψη εφαρμογής των νόμων. Ο εισηγητής απέδωσε αυτό το φαινόμενο στην ανικανότητα των πολιτικών, στην έλλειψη πολιτικού θάρρους και στην πλήρη αδυναμία της πολιτικής ηγεσίας να δει την ευρωπαϊκή πραγματικότητα και προοπτική.
• Ο Δρ. Σιακαντάρης ανέδειξε την πολιτική διάσταση της ανομίας επισημαίνοντας πως η άρνηση της αυταξίας των νόμων («νόμος είναι το δίκιο του οποιουδήποτε») – και όχι φυσικά η αμφισβήτηση µε νόμιμα μέσα του ενός ή του άλλου νόμου – υποκρύπτει τη βαθύτατη άρνηση μιας κάποιας Αριστεράς να αποδεχτεί νεωτερικές αξίες όπως είναι η αντιπροσωπευτική δημοκρατία και το κοινωνικό συμβόλαιο. Από την άλλη η αδυναμία της Πολιτείας να εφαρμόζει τον νόμο είναι απότοκο του γεγονότος πως ακόμη και στους κόλπους της εξουσίας δεν έχουν γίνει αποδεκτοί – λόγω πολιτικού κόστους – οι κανόνες εφαρμογής των  νόμων, οι κανόνες δηλαδή της δημοκρατίας.
• Ο Καθηγητής Καραποστόλης επικεντρώθηκε σε ένα σημαντικό πρόβλημα που αφορά στη λειτουργία των θεσμών στην Ελλάδα. Δηλαδή στη δυσκολία να γίνει αποδεκτή η αναγκαιότητα της ιεραρχικής σχέσης και κατά συνέπεια η «αυθεντικότητα» των εντολών που δίνουν οι προϊστάμενοι, και γενικά οι ιθύνοντες, προς τους υφισταμένους τους. Αιτία του φαινομένου είναι η σύγχυση ανάμεσα στο «πρέπει να γίνει» και το «θέλω να γίνει». Κατά κανόνα στην ελληνική κοινωνία το δεύτερο επικαλύπτει το πρώτο. Με άλλα λόγια, οι υφιστάμενοι τείνουν να αποκρούσουν την άνωθεν εντολή ερμηνεύοντάς την – ή και επιθυμώντας να την ερμηνεύσουν – ως ένδειξη της υποκειμενικής πρόθεσης του διευθυντή ή προϊσταμένου να ασκήσει πάνω τους το προνόμιο της προσωπικής επιβολής. Η λύση στο πρόβλημα αυτό, που είναι ουσιαστικά το γενικό πρόβλημα της ηγεσίας στην Ελλάδα, είναι να ενσαρκώσουν οι ίδιοι οι ιθύνοντες τον κοινό σκοπό, να πείσουν δηλαδή τους εργαζόμενους και πολίτες ότι δεν είναι απλώς «σχεδιαστές» αλλά και πραγματικοί αυτουργοί.

Στη συζήτηση που ακολούθησε, το ακροατήριο είχε την ευκαιρία να αναδείξει περιπτώσεις χαμηλής ποιότητας θεσμών και να τις αντιστοιχίσει με την έντονη ανομία και παρανομία στη χώρα μας.

Πατήστε εδώ για τις εισηγήσεις των ομιλητών, κ. Καραποστόλη, κ. Σιακαντάρη και την παρουσίαση του κ. Μπακούρη.

Μπορείτε να δείτε εδώ την μαγνητοσκόπηση της εκδήλωσης.

Στη χθεσινή συζήτηση με θέμα «Αξιοποίηση της Δημόσιας Περιουσίας» ομιλητές ήταν οι Παναγιώτης Βουρλούμης (πρώην Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΤΕ), Νίκος Β. Καραμούζης (καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς και Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου Eurobank EFG), Στέφανος Μάνος (Πρόεδρος της Δράσης, πρώην Υπουργός), Κώστας Σ. Μητρόπουλος (Διευθύνων Σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ) και Στράτης Στρατήγης (νομικός και πρώην Βουλευτής). Συντονιστής της συζήτησης ήταν ο Κώστας Στ. Καστρινάκης, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Kantor.

Τις τοποθετήσεις των ομιλητών ακολούθησε συζήτηση με το κοινό, που υπερέβαινε τα 400 άτομα. Η εκδήλωση παρουσίασε ιδιαίτερο ενδιαφέρον και διήρκησε 3 ώρες.

Το πρόγραμμα αξιοποίησης της ιδιωτικής περιουσίας του δημοσίου στηρίζεται κατά 50% στην αξιοποίηση της γης, κατά 35% στην αξιοποίηση υποδομών και κατά 15% στην πώληση μετοχών που σήμερα κατέχει το κράτος. Ο στόχος είσπραξης εσόδων, κατά το ΤΑΙΠΕΔ, ανέρχεται σε 19 δισ. ευρώ μέχρι το 2015, σαφώς αναθεωρημένος σε σχέση με τον αρχικό στόχο της τρόϊκας. Το πρόγραμμα του ΤΑΙΠΕΔ δεν είναι κυρίως εισπρακτικό αλλά επιδιώκει την επιτάχυνση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κυρίως μέσω αξιοποίησης γης και υποδομών[1]. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε ότι η αξιοποίηση του Ελληνικού (περιοχή πρώην αεροδρομίου Αθήνας) θα προσθέσει 0,3% του ΑΕΠ στους ρυθμούς ανάπτυξης της χώρας, για κάθε έτος της χρονικής διάρκειας κατασκευών. Εντούτοις, οι διαδικασίες είναι αργές, η γραφειοκρατία δημιουργεί συστηματικά εμπόδια (μια τυπική διαδικασία ιδιωτικοποίησης διαρκεί 12-20 μήνες) και το ΤΑΙΠΕΔ «ζητά την υπομονή και ανοχή όλων, για την επίτευξη των δύσκολων στόχων του». Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι το πολύ χαμηλό επίπεδο ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας στο διεθνή στίβο, δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας ενώ, σύμφωνα με μελέτες, η ελκυστικότητα της χώρας σε τομείς όπως η εξοχική κατοικία «δεν είναι όσο υψηλή νομίζεται, τουλάχιστον υπό τις υπάρχουσες συνθήκες».

Στις τοποθετήσεις τους, οι ομιλητές αναγνώρισαν τις στρεβλώσεις και τα εμπόδια της γραφειοκρατίας, καθώς και την εγγενή απροθυμία του πολιτικού συστήματος να επιτρέψει ουσιαστική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Η σημερινή πρακτική «να παρέχονται με το σταγονόμετρο ακίνητα ή περιουσιακά στοιχεία του δημοσίου στο ΤΑΙΠΕΔ», δυναμιτίζει το πρόγραμμα των αποκρατικοποιήσεων και επιβεβαιώνει το ότι οι ιδιωτικοποιήσεις θα αποτύχουν αν το πολιτικό σύστημα δεν τις θελήσει πραγματικά.

Η εστίαση των προτάσεων αφορούσε σε δύο κύριες κατευθύνσεις: στην ανάδειξη της αναπτυξιακής σημασίας του προγράμματος αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, περισσότερο από την εισπρακτική και στην ταχύτητα υλοποίησης ώστε, με λίγες γρήγορες επιτυχίες να δημιουργηθεί θετικό κλίμα στην οικονομία και να δοθούν μηνύματα στους επενδυτές, στην κοινωνία και στους εταίρους/δανειστές. Προτάθηκε η εκχώρηση από την Ελλάδα, σε εταιρεία ειδικού σκοπού, όλων των μελλοντικών εισπράξεων από έργα παραχωρήσεων μεγάλων έργων (Αττική Οδός, Εγνατία, λιμένες, αεροδρόμια, μεγάλοι οδικοί άξονες) ώστε με την ενεχυρίαση των παραπάνω εξασφαλίσεων, ευρωπαϊκοί οργανισμοί όπως η ΕΙΒ κ.α. να προχωρήσουν σε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ιδιωτικών επενδύσεων και επενδύσεων μέσω ΣΔΙΤ με ευνοϊκά επιτόκια και όρους δανεισμού, αποφεύγοντας χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Ως κινήσεις αλλαγής του κλίματος, προτάθηκαν ως παραδείγματα η ιδιωτικοποίηση αστικών συγκοινωνιών και η εκχώρηση ζημιογόνων επιχειρήσεων του δημοσίου (π.χ. Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα) στους εργαζόμενους έναντι ενός ευρώ, απηλλαγμένων από τα χρέη τους.

Παρόμοιες ενέργειες θα συμβάλλουν θετικά στην αναστροφή του αρνητικού κλίματος, το οποίο έχει οδηγήσει τις ιδιωτικές επενδύσεις σε μείωση από 24% του ΑΕΠ το 2007, σε 13,5% το 2011.

Ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού συστήματος, ιδιαίτερα σε θέματα αξιοποίησης γης, μπορεί να υιοθετήσει νέους θεσμούς όπως η «επιφάνεια», σε αντίθεση με το σημερινό καθεστώς παραχωρήσεων. Με τον θεσμό αυτό, το ελληνικό δημόσιο δεν θα πωλεί το έδαφος της ακίνητης περιουσίας του, θα παρέχει όμως εμπράγματα δικαιώματα στους αντισυμβαλλόμενους επενδυτές δίδοντας το δικαίωμα υποθήκευσης άρα την δυνατότητα άντλησης πρόσθετων κεφαλαίων για επενδύσεις.

Προτάθηκε η ίδρυση Ελληνικού Στρατηγικού Ταμείου Ανάπτυξης Ακινήτων, ίσως ως θυγατρικής του ΤΑΙΠΕΔ.

Επιπλέον, διατυπώθηκε η ανάγκη πρόσθετης μείωσης του χρέους κατά 30%, πέραν του συμφωνηθέντος, ως το 2020 και μείωσης των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα κατά 400.000 έναντι των 150.000 που έχουν σχεδιαστεί.

Συμπερασματικά, κοινή ήταν η αντίληψη ότι:

α.      υπήρχε, τουλάχιστον μέχρι τώρα, σαφής αν και μη δεδηλωμένη, απροθυμία του πολιτικού και συνδικαλιστικού συστήματος της χώρας για ουσιαστικές ενέργειες αποκρατικοποιήσεων (όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε, στα τελευταία 20 χρόνια, τα έσοδα από αποκρατικοποιήσεις ανήλθαν σε 24 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 1 δισ. ευρώ ετησίως, κυρίως μέσω μετοχοποιήσεων, όπου το κράτος επεδίωξε να διατηρεί τον έλεγχο, με διάφορους τρόπους),

β.      η αξιοποίηση της περιουσίας του δημοσίου πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ουσιαστικός μοχλός για την ανάπτυξη της οικονομίας, συνεπώς απαιτεί ταχύτητα και καθαρές προτάσεις, αναζήτηση επενδυτών με κριτήρια την σοβαρότητα και την μακρόχρονη δέσμευση, αντί ενός ευκαιριακά υψηλού τιμήματος, με παράλληλη επίτευξη ρεαλιστικού τιμήματος, βάσει της υφιστάμενης συγκυρίας,

γ.       ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου, ιδιαίτερα σε θέματα χρήσης γης (θεσμός επιφάνειας, εταιρείες διαχείρισης ακινήτων) και η ενίσχυση ρυθμιστικών και ελεγκτικών μηχανισμών, πρέπει να αποτελέσουν το ανάχωμα απέναντι στον κίνδυνο ή σε κραυγές σκοπιμότητας περί «ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας».

Μπορείτε να πατήσετε εδώ για τις ομιλίες του κ Στρατήγη, του κ. Καραμούζη, του κ. Μάνου και του κ. Βουρλούμη.

Μπορείτε να παρακολουθήστε τη μαγνητοσκόπηση της εκδήλωσης εδώ.

Ελλάδα και ΝΑΤΟ: Παρόν και μέλλον

Επίσημοι ομιλητές στην ημερίδα ήταν ο Υπουργός Εξωτερικών, κ. Σταύρος Δήμας και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, κ. Anders Fogh Rasmussen

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2012, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Με την υποστήριξη του NATO’s Public Diplomacy Division

Υπό την αιγίδα του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών

Πατήστε εδώ για το αναλυτικό πρόγραμμα της ημερίδας. Μπορείτε, επίσης, να δείτε και να διαβάσετε τις συνεντεύξεις του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ στο Mega Channel και ΤΑ ΝΕΑ. Η ομιλία του κ. Ρασμούσεν στο συνέδριο του ΕΛΙΑΜΕΠ είναι διαθέσιμη εδώ. Η ομιλία του Υπουργού Εξωτερικών, κ. Σταύρου Δήμα είναι διαθέσιμη εδώ.

Πατήστε εδώ για τις ομιλίες του κ. Χατζηβασιλείου, του κ. Τσάκωνα, του κ.  Γεωργίου και του κ. Σαββαϊδη. Η ομιλία του κ. Ζέππου είναι διαθέσιμη εδώ.