| Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής
 

ΙΜΕ: Ταυτότητες και νεωτερικότητες στην Ευρώπη

Ταυτότητες και νεωτερικότητες στην Ευρώπη: πολιτικές οικοδόμησης Ευρωπαϊκής και εθνικής ταυτότητας, πολιτική, κουλτούρα, ιστορία και θρησκεία

Σύνοψη προγράμματος:

Το IME διερευνά τις Ευρωπαϊκές ταυτότητες.

Το ‘Ποιοι είμαστε’ αποτελεί ένα διαρκές και πάντοτε καίριο ερώτημα στη σύγχρονη κοινωνία. Στο ΙΜΕ στοχεύουμε να κατανοήσουμε πως ορίζεται η αντίληψη της ταυτότητας ‘εμείς, οι Ευρωπαίοι’ από διαφορετικούς δρώντες στην Βουλγαρία, την Κροατία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Το ζήτημα των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων αποτελεί μία ιδιαίτερη πρόκληση στη σύγχρονη κοινωνία καθώς τα επίπεδα αμφισβήτησης ως προς την ταυτότητα της Ευρώπης έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια για μια σειρά αιτιών, πολλά από τα οποία σχετίζονται με τις διαδικασίες της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μεταξύ αυτών: το γνωστό ‘δημοκρατικό έλλειμμα της ΕΕ’, οι προκλήσεις της περαιτέρω εμβάθυνσης, η αυξημένη αντίθεση προς μια παραπέρα διεύρυνση και οι αντιδράσεις στις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης, έχουν καταστήσει το ζήτημα των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων ακόμη πιο ουσιαστικό.

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, το ΙΜΕ αποσκοπεί στο να προσφέρει μια πιο συνθετική και περιεκτική κατανόηση των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων όπως τις έχουν βιώσει και εκφράσει οι λαοί της Ευρώπης και πιο συγκεκριμένα να εξερευνήσει:
    Τι είναι οι Ευρωπαϊκές ταυτότητες?
    Με ποιους τρόπους έχουν διαμορφωθεί?
    Και πώς μπορεί να εξελιχθούν από δω και πέρα?

Το ΙΜΕ διερευνά τη διαφορετικότητα και τις ομοιότητες μεταξύ των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων σε 9 κράτη μέλη. Εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους έχουν διαμορφωθεί και διατηρηθεί διαφορετικοί αυτοπροσδιορισμοί σε ποικίλα κοινωνικά, πολιτιστικά και συστημικά περιβάλλοντα, και πώς αυτοί θα μπορούσαν να αλληλεπιδράσουν ενώ συνεχίζεται η διαδικασία της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αντιμετωπίζοντας τα μεγάλα αυτά ζητήματα, η μελέτη μας στηρίζεται στη θεωρία των πολλαπλών νεωτερικοτήτων (theory of multiple modernities) και εξετάζει το ρόλο της θρησκείας, της εκκοσμίκευσης, του ορθολογισμού και της υλικής προόδου στη διαμόρφωση εθνικών και ευρωπαϊκών ταυτοτήτων στα εννέα αυτά κράτη. Το ΙΜΕ εξετάζει το ρόλο του κράτους και της ΕΕ όπως επίσης και το ρόλο μιας σειράς μη κρατικών δρώντων στις διαδικασίες οικοδόμησης ταυτότητας με ιδιαίτερη έμφαση στο ρόλο της θρησκείας.

Το ΙΜΕ επιδιώκει να εξετάσει τις ακόλουθες τρεις βασικές υποθέσεις:

    Οι Ευρωπαϊκές ταυτότητες αποτελούν προϊόντα αλληλεπίδρασης μεταξύ ανταγωνιστικών προγραμμάτων οικοδόμησης και διατήρησης μιας ταυτότητας τα οποία προτείνονται από διαφορετικούς κοινωνικούς και πολιτικούς δρώντες;
    Η ποικιλομορφία των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων μπορεί να εξηγηθεί από μία ή από το συνδυασμό των ακόλουθων διαστάσεων: τον τύπο του κράτους, την κυρίαρχη θρησκευτική παράδοση, την υλική ανάπτυξη και τις γεωπολιτικές, ιστορικές κληρονομιές;
    Ομοιότητες στις Ευρωπαϊκές ταυτότητες θα εξευρεθούν στις πολιτισμικές ομαδοποιήσεις όπως οι ομοιογενείς πολιτισμικές ομάδες.

Συνεπώς το πρόγραμμα έχει τους εξής στόχους:

    Να χαρτογραφήσει τη διαφορετικότητα των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων στις υπό εξέταση περιπτώσεις σε σχέση με τέσσερις παράγοντες: τύπος του κράτους, τύπος της θρησκείας, η δύναμη της κοινωνίας των πολιτών και το γεω-ιστορικό και γεωπολιτικό περιβάλλον;
    Να διερευνήσει το ρόλο των διαδικασιών Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στον προσδιορισμό των σύγχρονων ταυτοτήτων, ειδικά σε σχέση με τις εθνικές και θρησκευτικές-εθνοτικές ταυτότητες;
    Να εξετάσει σε ποιο σημείο οι θρησκευτικές-εθνοτικές μειονότητες επηρεάζουν τα προγράμματα οικοδόμησης ταυτότητας της πλειονότητας και τη μοναδική τους συνεισφορά στην έκφραση των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων;
    Να αναζητήσει ομοιότητες στις Ευρωπαϊκές ταυτότητες των εξεταζόμενων περιπτώσεων μέσα από συστηματικές συγκρίσεις;
    Να εξετάσει την εγκυρότητα της θεωρίας των πολλαπλών νεωτερικοτήτων (theory of multiple modernities) ως μιας ασφαλούς βάσης για την σκιαγράφηση της μελλοντικής τροχιάς των Ευρωπαϊκών ταυτοτήτων

Ερευνητική ομάδα

  • Kingston University
  • Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)
  • Helsinki University
  • Fondation Nationale des Sciences Politiques (Sciences Po)
  • University of Duisburg-Essen
  • The Institute for Ethnic and National Minority Studies at the Hungarian Academy of Sciences
  • International Centre for Minority Studies and Intercultural Relations (IMIR)
  • Istanbul Bilgi University
  • University of Zagreb

Διάρκεια: 1η Μαΐου 2009-30 Απριλίου 2012
Αριθμός σύμβασης προγράμματος: SSH-CT-2009-215949
Συντονιστής προγράμματος: Δρ. Atsuko Ichijo, Ερευνητής Α’ στις Ευρωπαϊκές Σπουδές, Τμήμα Τεχνών και Κοινωνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Kingston, Λονδίνο
Επιστημονικοί συνεργάτες για το ΕΛΙΑΜΕΠ, Αθήνα, Ελλάδα: Δρ. Άννα Τριανταφυλλίδου, Δρ. Ρουμπίνη Γρώπα
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Προγράμματος.

Επικοινωνία
Δρ. Αννα Τριανταφυλλίδου , Ερευνήτρια Α’, ΕΛΙΑΜΕΠ
Δρ. Ρουμπίνη Γρώπα, Ερευνήτρια Β’, ΕΛΙΑΜΕΠ

Χαρά Κούκη, Βοηθός Ερευνήτρια, ΕΛΙΑΜΕΠ


Χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γενική Διεύθυνση Έρευνας, Έβδομο Πρόγραμμα Πλαίσιο, Κοινωνικο-οικονομικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες (SSH)

 
 
 
Social Media
ΕΛΙΑΜΕΠ Newsletter

Εισάγετε το email σας

 

  ELIAMEP Newsflash
Επικοινωνία

Τηλέφωνο: (+30) 2107257110
Email: eliamep@eliamep.gr
Bασ. Σοφίας 49, Αθήνα, 10676
Φόρμα Επικοινωνίας & Χάρτης »